Қазақстанда биылғы бидай өнімі 15,2 млн тоннаны құрауы мүмкін, бұл өткен жылғы көрсеткіштен 4,1 млн тоннаға аз. 2025 жылы елде 19,3 млн тонна бидай жиналған болатын.Мұндай мәліметтерді EURASIAN AGRICOM-2026 конференциясында Қазақстанның Астық одағы талдау комитетінің жетекшісі Евгений Карабанов ұсынды.
Ол ағымдағы маусымдағы астық секторының негізгі үрдістері қатарында бидай мен күріш егіс алқаптарының қысқаруын және жүгері егістігінің айтарлықтай ұлғаюын атап өтті.
Дәнді дақылдардың жалпы өнімі 21 млн 450 мың тонна деңгейінде күтілуде. Оның 15,2 млн тоннасы бидайдың үлесіне тиеді деп болжануда.
Бұл ретте ішкі нарықтағы баға жағдайы тұрақты болып отыр. Бұған дейін нарық қатысушылары арзанырақ ресейлік астықтың келуі Қазақстандағы және Орталық Азия елдеріндегі бағаға қысым көрсетуі мүмкін деп болжаған болатын.
Алайда қазіргі уақытта Қазақстанның ішкі нарығындағы бидай бағасы өткен маусымдағы деңгейден тоннасына 10–12 мың теңгеге жоғары. Экспорттық бағалар да өткен жылғы көрсеткіштерден жоғары деңгейде қалып отыр.
Қазақстанның Астық одағы алдағы уақытта бидай бағасының төмендеуін күтпейді. Сонымен қатар бағаның айтарлықтай өсуі де болжанбайды. Баға тұрақтылығын сақтауға ықпал еткен факторлардың бірі Қазақстанға ресейлік бидай жеткізуге енгізілген шектеулер болды.
Астық одағының бағалауынша, 2025/26 маркетингтік жылы Қазақстан Ресейден 2,5 млн тонна бидай импорттаған. Ағымдағы маусымда жеткізілім көлемі 3,5 млн тоннадан асуы мүмкін.
Импорттың негізгі бөлігін құс фабрикаларында пайдалануға және жемдік ұн өндіруге арналған сапасы төмен астық құрайды деп күтілуде.
Өткен маусымда Қазақстан астық өнімдерін экспорттаудың рекордтық көлеміне қол жеткізді. 2025/26 маркетингтік жылы азық-түлік және жемдік ұнды астық баламасында қоса есептегенде, бидай тобы бойынша экспорт 15,7 млн тоннаны құрады.
Оның ішінде тікелей бидай экспортының көлемі 8,8 млн тонна болды.
2026/27 маркетингтік жылы ішкі өнім көлемінің төмендеуі және ресейлік астықпен бәсекелестіктің күшеюі аясында экспорт көрсеткіштері қысқаруы мүмкін. Ұнды қоса есептегендегі астық тобының экспорты астық баламасында 11,7 млн тонна деңгейінде болжануда.
Бұл ретте бидай экспортының өзі 6,6 млн тонна көлемінде күтілуде.
Нарық қатысушылары дәстүрлі түрде Қазақстаннан Еуропа елдеріне жеткізілетін қатты бидайға қатысты жағдайға да ерекше назар аударып отыр.
2025/26 маркетингтік жылы Қазақстан 425,8 мың тонна қатты бидай экспорттады. Жаңа маусымда дурумның сыртқы нарықтарға жеткізілімі шамамен 300 мың тонна деңгейінде болжануда.
Евгений Карабановтың айтуынша, бұл бағалау өндіріс көлеміне емес, ықтимал экспорт көлеміне қатысты. Қазақстанның қатты бидайды сыртқы нарықтарға жеткізу әлеуеті 450 мың тонна деп бағаланады, алайда қолданыстағы логистикалық шектеулер нақты экспорт көлемін ұлғайтуға мүмкіндік бермейді.
Арпа экспорты көлемінің де төмендеуі күтілуде. 2026/27 маркетингтік жылы Қазақстан сыртқы нарықтарға осы дақылдың шамамен 1 млн тоннасын жеткізуі мүмкін, ал алдыңғы маусымда бұл көрсеткіш 1 млн 370 мың тоннаны құраған.
Бұған әсер ететін факторлардың бірі — Иран бағытындағы жағдай. Ағымдағы маусымда бұл нарықта ресейлік арпа басым.
Осы жағдайда қазақстандық жемдік астықты Орталық Азия мен Қытай нарықтарына көбірек бағыттау жоспарланып отыр. Сонымен қатар арпа ел ішінде мал шаруашылығы кәсіпорындары мен жемдік ұн өндірушілер тарапынан сұранысқа ие.
Дереккөз: https://agrosearch.kz/kk/news/zernovoi-soyuz-kazaxstana-ne-ozidaet-snizeniya-cen-na-psenicu
