2024–2025 халықаралық маркетингтік маусымының қорытындысы бойынша Қазақстанда тасымал кезеңінің алғашқы нәтижелерін шығаруға болады.
2024 жылғы 1 шілдеден 2025 жылғы 30 маусымға дейінгі аралықта вагондармен тасымалданған астық көлемі өткен маусыммен салыстырғанда 40%-ға артты, ал экспорттық тасымалдар 50%-ға өсті.
Баға саясатына келетін болсақ, теміржол тарифтерінің өсуі мен тасымалға сұраныстың артуы аясында вагондарды пайдалану үшін төленетін мөлшерлемелер төмендеді. Бұл бірнеше факторларға байланысты мүмкін болды:
1. Вагон паркін ұлғайту.
2025 жылдың басында ТМД елдеріндегі жалпы вагондар паркі 16 мың бірлікке (14%) көбейді. Әсіресе, Ресей Федерациясында бұл өсім айтарлықтай – 33%-ды құрады, ал Қазақстанда – 7%. Еуразиялық кеңістіктегі негізгі астық экспорттаушы екі елде ұсыныстың артуы вагон операторлары арасындағы бәсекені күшейтті.
2. Астық өнімділігіне тәуелділік.
2024 жылы әлемдегі ең ірі бидай экспорттаушы ел – Ресейде өнім көлемінің төмендеуі және экспорттың 25–30%-ға қысқаруы вагондар паркінің айтарлықтай ұлғаюымен қатар келіп, артық жылжымалы құрамның пайда болуына әкелді. Соның нәтижесінде пайдаланылмай тұрған вагондардың көп болуына байланысты нарықта жалдау мөлшерлемелері күрт төмендеді.
3. Астықтың әлемдік бағасының төмендігі.
Жаһандық инфляцияға қарамастан, соңғы бес жылда әлемдік нарықта бидай бағасы тұрақты деңгейде сақталып келген болатын. Бұл жағдай экспорттаушылар арасындағы жоғары бәсекелестікпен бірге тасымал мөлшерлемелерін төмендетуге мәжбүр етті. Бұл өз кезегінде қазақстандық астықтың халықаралық нарықтағы тартымдылығын сақтау үшін қажет болды.
4. Ресей вагондар паркінің Қазақстан нарығында болуы.
Қазақстанда өзге мемлекеттердің бос вагондарының кіруіне шектеулер болғанына қарамастан, ресейлік вагондар еліміздің нарығына белсенді түрде шыққан болатын. Бұл фактор да бағалық бәсекелестікті күшейтіп, мөлшерлемелерге қосымша қысым көрсеткен еді.
5. Вагон айналымының қысқаруы.
«ҚТЖ» ҰК» АҚ желі бойынша вагон қозғалысын жеделдету, сондай-ақ тиеу-түсіру уақытының қысқаруы бойынша бірқатар шараларды жүзеге асырды. Айналым жылдамдығының артуы тасымалдауға аз мөлшерде вагон тартуға мүмкіндік беріп, артық вагон паркінің қалыптасуына және мөлшерлемелердің қосымша төмендеуіне себеп болды.
Бүгінгі таңда астықты хоппер-вагондармен тасымалдау нарығы қанығу кезеңіне жетті. Қолжетімді парк көлемі жылдық орташа қажеттіліктен асып түседі, бұл ретте контейнерлік және жабық вагондар сияқты балама көлік түрлерінен бәсекелестік артуда.
Соған қарамастан, «Астық Транс» АҚ жаңа жағдайларға бейімделіп, нарықтағы тұрақтылығын көрсетіп отыр. Компания тұрақты тасымал көлемін сақтап, вагондардың техникалық жарамдылығын қамтамасыз ету бойынша жүйелі жұмыстарды жалғастырып келеді. Сонымен қатар, ол еліміздің азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету ісіне белсенді қатысуда. Жоспарлы жөндеу жұмыстарының уақтылы жүргізілуі, вагондар паркін жаңарту және логистикалық үдерістердің сенімділігіне баса назар аудару – «Астық Транс» компаниясын күшейген бәсекелестік жағдайында да сенімді серіктес ретінде ерекшелендіріп отыр.
Алдағы маусымда «Астық Транс» АҚ клиенттерді қажетті көлемдегі жылжымалы құраммен қамтамасыз етуге және Қазақстанның астық нарығын қолдау жөніндегі миссиясын табысты жалғастыруға дайын.

